Wereldautismedag 2021

Dit jaar schoot ik op wereldautismedag weer een tekst de wereld in. Met een klein hartje want deze keer was het wel heel persoonlijk. Het was mijn ‘outing’ als neurodivers persoon. Als autist en ADHD’er. Ik kreeg gelukkig een heleboel lieve en mooie reacties en berichten. Hier en daar zelfs eentje om aan te geven dat het iemand geholpen had. En daarom doe ik dit. Daarom is ook deze site opgericht. Want als ik ook maar 1 iemand heb kunnen helpen, dan was het niet voor niets.

Vorige zomer kreeg ik, na dik anderhalf jaar op de wachtlijst, mijn diagnose ASS/ ADHD. Ik ben autistisch. Dat was geen verrassing meer ondertussen. De ADHD wel. Het is al een heel proces geweest sinds mijn diagnose. Hieronder geef ik een open en eerlijke kijk op mijn weg. Niet omdat ik zo graag met mijn pijn en moeilijkheden te koop loop maar wel om het bespreekbaar te maken. Om aan te tonen dat er nog gigantisch veel vooroordelen en stereotypes bestaan rond en over autisme. Ik mag dat zeggen, ik had ze zelf. Het is maar door me in te lezen naar aanleiding van mijn dochters testing dat ik ben beginnen leren, ben beginnen beseffen wat autisme inhoudt, hoe verschillend het zich kan uiten… En dat er niet zoiets is als ‘er autistisch uitzien’ of je ‘autistisch gedragen’. O ja, er is ook niet zoiets als ‘een beetje autistisch zijn’. En omdat hoewel je zou denken dat met de erkenning van autisme ook aanvaarding zou komen, ik merk dat het onderwerp wordt weggeduwd. Mensen worden vaak ongemakkelijk als ik er over praat. Worden zelfs bot of gemeen. Vertellen me dat ik niet autistisch kan zijn. (Ik heb een uitgebreide motivering van een hoop experts dus dat zit wel snor). Maar bon. Ik. Autist. En ADHD’er. Jawel. Bizarre combo? You have no idea… Lezen op eigen risico.

Ik zie mijn diagnose ondertussen als een bril. Een bril waardoor ik naar de ervaringen in mijn leven en mijn verleden kan kijken en die deze scherper stelt. Die bril maakt dat ik beter kan zien waarom dingen gebeurden zoals ze gebeurden, waarom het mis liep. Waarom veel dingen zo moeilijk waren en zijn. En waarom het voor de meeste mensen zoveel gemakkelijker leek te zijn. En vooral, ik kan nu eindelijk zien dat ik decennialang krampachtig heb geprobeerd iemand te zijn die ik niet ben. Want wie ik was, werd niet aanvaard. Ik heb proberen verbergen dat ik autistisch ben. Ik heb een fundamenteel deel van wie ik echt ben zo hard mogelijk proberen weg te steken en ontkennen. Ik kan niet zeggen dat het een succes was. Vanuit het oogpunt dat mensen niet doorhadden dat ik autistisch was wellicht wel. Al was ik wel vaak een vreemde eend in de bijt. Maar het is vooral een fiasco geweest op persoonlijk vlak. Het heeft zoveel fysieke en mentale energie van me gevraagd dat ik kapot ben gegaan. Ik heb al jaren chronische (spier)pijn, kamp met ontstekingen en ben chronisch uitgeput. En ik wist niet meer wie ik echt ben.

Op mijn 41ste ben ik gestart met een moeizame zoektocht naar wie ik nu eigenlijk ben. Langzaamaan komen verdrongen herinneringen naar boven. Ik heb zoveel pijn, angst en emotie weggestopt dat die in mijn lijf zijn gekropen. En nu wil ik eindelijk leren te zijn wie ik ben als compleet persoon. Ik wil leren meer autistisch te zijn. Daarmee bedoel ik niet meer te verbergen wat ik voel, hoe ik de wereld ervaar en wat voor impact dat op me heeft. Bijvoorbeeld hoe snel ik overprikkeld of overweldigd ben. En dat is een lange weg want ik moet decennialange ingebakken mechanismen afleren. En mijn (directe) omgeving reageert er niet altijd even goed op. Het is confronterend en pijnlijk wanneer mensen er mee worstelen te aanvaarden wie ik echt ben en soms zelfs bot of negatief zijn. Ik snap dat het moeilijk te begrijpen is. Ik moet ook wennen maar het doet me uiteindelijk wel deugd. Het zijn kleine overwinningen wanneer ik eens echt mezelf durf te zijn of te uiten wat ik echt voel. Maar de reacties die tegenwerken, zijn nog moeilijk en dan is het vechten en zwoegen om niet weer in mijn schulp en verberggedrag te kruipen. Maar ik wil ook leren dat los te laten. Ik wil over die angst heen van niet aanvaard te worden zoals ik ben en durven uitspreken wie ik ben. (Ik vermoed dat het zo voelt om ‘uit de kast te komen’) Maar er zijn ook mensen uit mijn dichte omgeving die me ontzettend steunen en me compleet aanvaarden als mezelf. En sommigen die er erg mee worstelen maar toch hun uiterste best doen. Maar uiteindelijk moet ik dit zelf doen. En ik wil dit doen. Ik probeer mijn dochter zo hard te leren dat ze zichzelf moet zijn en dat ze geweldig is zoals ze is. Maar dan moet ik dat zelf ook zo beleven. Anders zal ze uiteindelijk toch doen wat ik doe. ‘Monkey see, monkey do’. En zo blijft zij wellicht mijn grootste leermeester of toch alleszins spiegel in de wereld.

PS: autisten zijn wel empathisch, hebben wel fantasie, kunnen ontzettend creatief zijn, kunnen verbaal sterk of totaal niet verbaal zijn, kunnen oogcontact maken, … en zo kan ik nog een tijdje doorgaan. Autisme betekent dat mijn brein fundamenteel anders werkt dan dat van de gemiddelde (neurotypische) mens. Mijn ‘processing system’ is fundamenteel anders. Zie het als een Apple zijn in een Android wereld. (Of omgekeerd) En omdat die wereld niet is afgestemd op mijn/onze manier van (ver)werken, is autisme een handicap. Net zoals bij elke handicap.